نوشته : آفاق زارعی (برای اولین بار در علوم پزشکی کشور ارایه شده توسط نگارنده)
«قصهگویی دیجیتال میتواند یک تجربه یادگیری قدرتمند باشد، برای مسائلی که جامعه در آرزوی آن است که دانشآموزان و دانشجویان در قرن بیست و یکم آن را بدانند و به کار ببرند». Bernard Robin
قصهگویی دیجیتال چیست؟
اصلیترین تعریفی که برای قصهگویی دیجیتال گفته میشود شامل استفاده از ابزارهای مبتنی بر کامپیوتر برای قصهگویی است. در تعریف قصهگویی دیجیتال، اصطلاحات دیگری هم به کار میروند. از جمله: مستندهای دیجیتال، روایتهای مبتنی بر کامپیوتر، انشاهای دیجیتالی، خاطرات الکترونیکی، قصهگویی تعاملی و…. اما به صورت کلی، همه آنها حول ایده ترکیب هنر قصهگویی با انواع مختلفی از مالتیمدیا شامل گرافیک، صوت، ویدیو و انتشار در وب است.
همانند داستانهای سنتی، بیشتر داستانهای دیجیتال نیز بر روی موضوع ویژهای تمرکز دارند و شامل دیدگاه مخصوصی هستند. با این حال، همانطور که از نام آن پیداست، داستانهای دیجیتالی ترکیبی از عکسهای کامپیوتری، متن، روایتهای ضبط شده، کلیپهای ویدیویی و یا موزیک است. مدت زمان داستانهای دیجیتالی متفاوت است، اما بیشتر داستانهای دیجیتالی که در آموزش استفاده میشوند بین دو تا ده دقیقه هستند. موضوعاتی که در قصهگویی دیجیتال استفاده میشوند از ماجراها و حکایات شخصی تا بازسازی رویدادهای تاریخی، از جستجو در متن جامعه خود تا جستجو در جامعهای دیگر در هر گوشه از این جهان متفاوت است.
علیرغم تاکید بر روی تکنولوژی کامپیوتری، قصهگویی دیجیتال مفهوم جدیدی در آموزش نیست. یکی از مهمترین پیشگامان این هنر، جو لامبرت (Joe Lambert)، موسس مرکز قصهگویی دیجیتال (CDS) است که یک سازمان غیرانتفاعی هنرهای اجتماعی در برکلی کالیفرنیا است. این مرکز، به دنبال کمک به افراد مختلف برای ساخت و اشتراک روایتهای شخصی آنان است و کار خود را از اوایل دهه ۱۹۹۰ آغاز کرده است.
یکی دیگر از پیشگامان این هنر، معلم، نویسنده و عکاس بریتانیایی، دانیل میدوز Daniel Meadows است. تعریف وی از قصهگویی دیجیتال اینگونه بود: « داستانهای چندرسانهای شخصی و کوتاه که از قلب گفته میشود». از نظر دانیل زیبایی این نوع از بیان دیجیتال این است که این داستانها میتواند توسط افراد در هر کجای جهان در مورد هر موضوعی گفته شود و به صورت الکترونیکی در سراسر جهان به اشتراک گذاشته شود. دانیل میگوید که داستانهای دیجیتالی «غزلهای چندرسانهای از مردم» هستند که در آن «عکسها، گفتگوها را کشف میکنند و داستانهای گفته شده مانند قطعات یک پازل در یک فضا جمع میشوند، مانند دستههایی از تاریخهای نامرئی که وقتی با همدیگر دیده میشوند، داستان بزرگتری از زمانی که ما در آن زندگی میکنیم نشان میدهد، داستانی که مشخص میکند که ما چه کسی هستیم».
محقق و مشاور فرهنگ دیجیتال، John seely Brown در مورد قصهگویی دیجیتال اینگونه میگوید: «من علاقه خاصی به قصهگویی دیجیتال دارم، به راههای تازهای که از مالتی مدیا برای قصهگویی استفاده میشود و به توانایی کودکانی که در دنیای دیجیتال زندگی میکنند و برای کشف راههای جدید آنان برای گفتن داستان. آنها توانایی خاصی در ساخت فیلمهای تفسیری خیلی ساده دارند که در بستری از قطعات صوتی حول موضوع، قرار میگیرند. آنها شرایط پیرامون محتوا را تجسمسازی میکنند. تعامل جدی که بین زمینه و محتوا وجود دارد، مهمترین عنصر در موضوع آن فیلم است.
امروزه، استفاده از قصهگویی دیجیتال در مراکز مختلفی در جامعه از جمله مدارس، دانشگاهها، کتابخانهها و به عنوان یک حرفه توسط کاربران نوآموز تکنولوژی و یا افراد دارای مهارتهای پیشرفته تکنولوژی انجام میشود. در فیلد آموزش، معلمان و اساتید و دانشآموزان یا دانشجویان آنها و حتی در کلاسهای ابتدایی در حال استفاده از قصهگویی دیجیتال در مورد موضوعات مختلف و در سطوح مختلفی هستند.
