سیمولیشن یا شبیه سازی چیست؟
شبیهسازی روش یا تکنیکی است که در آن تجربهی آموزشی بدون گذر از دنیای واقعی خلق میشود. شبیهسازی فرصتهای ایمنی را برای یادگیری ایجاد میکند که در دنیای واقعی امکان تجربه آن وجود ندارد. امنیت موجود در فرصتهای شبیهسازی از اهمیت زیادی برای آموزش حرفهای دانشجویان علوم پزشکی برخوردار است. شبیهسازی میتواند جایگزینی برای موقعیتهای بالینی در اهداف یادگیری باشد که معمولاً با تسهیل بازاندیشی، یادگیری، انتزاع، مفهومسازی و ایجاد ارتباط با دنیای واقعی همراه است. باید بدانیم شبیهسازی به تنهایی یا با ترکیب با روشهای دیگر آموزشی به کار میرود.
هر چه تجارب یادگیری ملموستر باشد، ماندگاری بالاتری برای فراگیران داشته و پتانسیل تغییرات رفتاری بیشتری در آینده دارد. استفاده از شبیهسازها با ایجاد تجارب یادگیری ملموس به انتزاع و مفهومسازی برای به دست آوردن دانش، مهارت و نگرش لازم برای تعمیم و بداههپردازی برای مواجهات بدیع در آینده کمک میکنند.
در یکی از بهترین طبقهبندی، فعالیتهای شبیهسازی بر اساس سه بعد تقسیمبندی میشوند: دامنه (scope)، حالت (modality) و محیط(environment) .
حالت شبیهسازی، معمولا اولین موردی است که با شنیدن نام شبیهساز به ذهن میرسد. حالت، به درجه مطلوبیت ثبات (fidelity) هر شبیهساز اشاره دارد که موجب درگیری عاطفی، شناختی و رفتاری فراگیران در کار مورد انتظار از آنها شده و در نهایت باعث تغییر نگرش، تسهیل عملکرد بالینی مطلوب و مشارکت موثر فراگیران در امر یادگیری میشود. از نظر حالت، طبقهبندیهایی برای شبیه سازها قائل هستند. یکی از این انواع، Task trainer ها هستند که هدف آن تجربه هدفمند و مستقیم است. مانند برونکوسکوپی و اکوکاردیوگرافی. حالت دیگر شبیهسازی، مانکنها هستند که نقش بیمار را بازی میکنند و ممکن است پاسخهای فیزیولوژیک مورد نظر مانند نبض و فشار خون را نیز نشان دهند و در همان زمان امکان انجام پروسیجرهای تهاجمی نیز در آنها وجود دارد. حالتهای دیگر شبیهسازی شامل بیمار استاندارد شده، شبیهسازهای مجازی و مبتنی بر کامپیوتر مانند بازیهای سه بعدی مجازی هستند.
دامنه شبیهسازی، میزان مواجهه بالینی را نشان میدهد. مثلا ایستگاهی که در آن دانشجو فقط گره زدن نخ را فرا میگیرد، یا ایستگاهی که در آن قرار است دانشجو نحوه تمیز کردن یک زخم باز را انجام دهد و بخیه کند. در ایستگاهی دیگر، سناریو میتواند گستردهتر باشد، به صورتی که در آن تصادف جادهای رخ داده که دارای چندین مصدوم است و یکی از مصدومین دارای پارگی وسیع پوست سر و به دنبال خونریزی حاصل از آن، دچار شوک هایپوولمیک شده است. دامنه، همچنین موضوع زمان را هم در بر میگیرد. مثلا سناریو ممکن است در مورد تشخیص و درمان سریع پنوموتوراکس در اتاق احیا باشد و یا این که ممکن است سناریو از محل تصادف شروع و بعد از طی مراحل تریاژ در اورژانس، اتاق احیا و اتاق عمل تا تحویل بیمار به پزشکان و پرستاران بخش ICU ادامه داشته باشد. در هر صورت دامنه هر کدام از سناریوها با یکدیگر متفاوت است.
در نهایت طبقهبندی دیگر شبیهسازها بر اساس محیط است. مانند شبیهسازی در موقعیت یا In situ که به شبیهسازی موقعیتهای بالینی واقعی اشاره دارد. مانند اتاقهای عمل و یا اورژانس. مهمترین نکته در این گونه شبیهسازیها، توجه به امنیت محیط است. زیرا این محیط ها معمولا دارای تجهیزات برنده، داروهای خاص مانند گازهای بیهوشی و … است. به علاوه باید توجه شود که از هر گونه ادغام مواد و تجهیزات آموزشی محیط شبیهسازی با محیط واقعی اجتناب شود. میتوان این از جلسات آموزشی فیلمبرداری کرد و از آن برای بازاندیشی فراگیران بر نحوه عملکرد خود و دادن بازخورد به آنها استفاده نمود که در این صورت با یادگیری بیشتری هم همراه است. طبقه دیگر شبیهسازی بر اساس محیط، شبیهسازی موقت یا Ad hoc در اتاقهای آموزشی است که متناسب با نوع کار یا پروسیجر انتخاب میشوند.
با در نظر داشتن انواع مختلف شبیهسازی، به منظور برنامهریزی برای استفاده از شبیهسازها در آموزش، ابتدا بایستی نیازهای فراگیران تحلیل شود و بر اساس آن اهداف یادگیری تدوین شود که ویژه، قابل دستیابی، قابل اندازهگیری، نتیجه-محور باشد و در آن زمان مورد نیاز برای انجام آن فعالیت در نظر گرفته شود. سپس بر اساس هدف مورد انتظار، نوع شبیهساز مناسب با هدف آموزشی انتخاب و مورد استفاده قرار گیرد.
:Reference:
Okuda Y, Bryson EO, DeMaria Jr S, Jacobson L, Quinones J, Shen B, Levine AI. The utility of simulation in medical education: what is the evidence?. Mount Sinai Journal of Medicine: A Journal of Translational and Personalized Medicine: A Journal of Translational and Personalized Medicine. 2009 Aug 1;76(4):330-43.
Gaba DM. The future vision of simulation in health care. Qual Saf Health Care 2004; 13: i2–10.
Choi W, Dyens O, Chan T et al. Engagement and learning in simulation: recommendations of the Simnovate Engaged Learning Domain Group. BMJ Stel 2017; 3: S23–32.
